Watertoren van de voormalige Zuidergasfabriek. De toren is opgetrokken in rode baksteen, met een plint van Beiers graniet. Bovenin is de tienhoekige, overkragende reservoirruimte.
De toren is ruim 41 meter hoog. Volgens de bouwtekening is de hoogte tot aan de lantaarn 38,1 meter. Met de lantaarn en de mast van de windvaan komen daar nog enkele meters bij.
Architect was waarschijnlijk P. Brouwer, destijds hoofd bouwwerken van de Gemeentelijke Gasfabrieken. Aannemer was J.L. Seeuwen uit Rijswijk.
Er waren drie reservoirs in de toren. Het water werd gebruikt om verhitte kolen af te koelen nadat het gewenste gas was vrijgekomen. De kolen konden vervolgens als cokes verkocht worden, die als brandstof dienden.
Bovenin de toren was een reservoir van circa 170 m³. Het water daarin werd gebruikt voor het gaswinningsproces. Dat water kwam uit de Amstel. Iets lager was een reservoir met (schoner) Vechtwater, dat onder meer bedoeld was voor de bad- en wasinrichtingen voor het personeel. In het derde reservoir werd water opgeslagen voor de winning van ammoniumsulfaat uit het ammoniak dat bij de verhitting van de steenkolen vrijkwam.
Na de sluiting van de fabriek in de jaren 1960 verloor de toren zijn functie. Op het terrein van de fabriek kwam later het hoofdkantoor van het Gemeente Energie Bedrijf. Dat gebruikte de toren in de jaren 1990 enkele jaren als kantoorruimte. Daarna raakte de toren weer buiten gebruik, helemaal toen de opvolger van het GEB in de jaren 2010 van het terrein vertrok.
De watertoren kreeg in 2025 een eigen adres: Bella Vistapark 1. De gemeente Amsterdam droeg het eigendom in 2026 over aan Stadsherstel. Het gebouw krijgt waarschijnlijk een horecafunctie.
- Deel van Zuidergasfabriek
Watertoren. Bella Vistapark 1
- Datering:
- 1911
- Ontwerp:
- Gemeentelijke Gasfabrieken
- Bouwstijl:
- Neorenaissance XXA
- Oorsponkelijke functie:
- Watertoren
- Status:
- Rijksmonument (526948)
- Bronnen & links:
- Monumenten Inventarisatie Project
- Aanbesteding: Maasbode 7-10-1910, (Delpher) resolver.kb.nl/… ; Het Nieuws van den Dag 25-10-1910, resolver.kb.nl/…
- R. Weij: De watertoren en de GEB’ers. Stadsherstel juli 2026, stadsherstel.nl/…
- Laatste wijziging:
- juli 2026