• 1850-1940
  • Wederopbouw
  • Na '65
  • Complexen
  • Personen & organisaties
  • Thema's
  • Bouwstijlen
  • Zoeken
  • - - - - - - -
  • Over, bronnen, copyright etc.
  • Privacyverklaring
  • start
  • Keizersgracht 369-371

    Afbeelding uit: december 2014.
    Afbeelding uit: maart 2012.
    Afbeelding uit: mei 2019.
    Afbeelding uit: januari 2014. Sculptuur en raam boven de hoofdingang.
    Afbeelding uit: 1989. Het raam van binnen. Foto collectie RCE, obj.nr 353.765.
    Afbeelding uit: januari 2019.

    Gebouwd als hoofdkantoor van de Algemeene Nederlandsch-Indische Electriciteitsmaatschappij, ANIEM. Dat was een particulier bedrijf, opgericht in 1909. Het was actief op Oost-Java, waar het enkele krachtcentrales had gebouwd. Zusterbedrijven produceerden stroom in andere delen van het toen nog door Nederland bestuurde Indonesië.

    Het bedrijf gebruikte eerder de bovenste verdiepingen van het gebouw van Amstleven, verderop op de Keizersgracht.

    Opmerkelijk was de vergaderzaal voor de commissarissen. De directie stond erop dat iedere aanwezige de anderen goed moest kunnen zien, zodat er een ovalen tafel kwam. De zaal volgde de vorm van de tafel en werd ook ovaal.

    Het gebouw heeft een skelet van gewapend beton. De poort rechts van het pand bood toegang tot het binnenterrein, met onder meer een fietsenstalling.

    Het oorspronkelijke glas-in-loodraam boven de ingang werd bij een storm in 2008 vernietigd. De ontwerptekeningen van kunstenaar Heinrich Campendonk bleken nog te bestaan, zodat een replica kon worden gemaakt. Het raam toont allerlei dieren en planten.

    Voor de bouw van dit kantoor werden zes panden gesloopt: vier smalle panden met halsgevels die samen het oude weeshuis van de Nederduitsch Hervormde Diaconie vormden, en twee grachtenhuizen waaronder het geboortehuis van de schrijver en politicus Jacob van Lennep (1802-1868), nummer 369.

    Architect Boeyinga had in zijn bespreking in het Bouwkundig Weekblad waardering voor het a-traditionele ontwerp. Hij rondde af met "Achter deze critiek, die wij elkaar naar mijn meening niet behoeven te onthouden, rijst echter omhoog de groote waardeering voor de moedige wijze waarop een architectuurbeeld van dezen tijd werd aanvaard, zonder overneming van vormmotieven die zoo gemakkelijk een schijn van aanpassing geven. Als zoodanig hebben wij hier een mooi specimen verkregen voor harmonie van oud en nieuw."

    Begin jaren 1950 was de ANIEM nog een van de belangrijkste fondsen op de Amsterdamse effectenbeurs. Na de Indonesische onafhankelijkheid (1945-1949) werd het bezit van de maatschappij genationaliseerd: de eigen centrales in 1954, die van zusterbedrijven en deelnemingen in de jaren daarna. De compensatiebetalingen daarvoor werden belegd in energiebedrijven elders in de wereld.

    Rond 1972 verhuisde de ANIEM naar Keizersgracht 515; lang heeft het bedrijf toen niet meer bestaan. Dit pand bleef een kantoor tot het in de jaren 1990 werd verbouwd tot appartementen.

      Keizersgracht 369-371

      Datering:
      1939-1941
      Ontwerp:
      Kleinhout, G.H. & A.J. van der Steur
      Bouwstijl:
      Delftse School
      Oorsponkelijke functie:
      Kantoor
      Status:
      Gemeentelijk monument
      Bronnen & links:
      • Monumenten Inventarisatie Project
      • A.J. van der Steur: Het kantoorgebouw der N.V. A.N.I.E.M. te Amsterdam. In Bouwkundig Weekblad 3, 1946.
      • B.T. Boeyinga: Het kantoorgebouw der N.V. A.N.I.E.M. te Amsterdam. In Bouwkundig Weekblad 4, 1946.
      Laatste wijziging:
      juni 2022

      Er zijn 42 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.

      Toon afbeeldingen Stadsarchief (42)

      Zoeken