Tweede Jan Steenstraat 80-82

Twee huizen met etagewoningen boven bedrijfsruimten. De begane grond van het rechterhuis diende aanvankelijk als stalhouderij, en die van het linkerhuis was een timmermanswerkplaats.

De Atlas van de 19de-eeuwse ring (2004) noemt D. Oosterink als ontwerper. Dat zal Derk Oosterink (Oosterbeek 1853 - Amsterdam 1898) geweest zijn, een aannemer die in die jaren diverse huizen in de Pijp heeft getekend en gebouwd.

De stalhouderij bestond vermoedelijk uit een wagenstalling in het huis en een paardenstal in de tuin. Ze werd gehuurd door G.G. de Groot uit de Govert Flinckstraat 83, bij de Ferdinand Bolstraat. In 1890 werd het bedrijf overgenomen door meesterknecht Herman van Delden. Afgaand op advertenties had Van Delden nog een stal in de Flinckstraat, op nummer 349 bij de Hemonystraat. Het is ons niet bekend hoe lang de stalhouderij hier in de 2e Jan Steenstraat heeft bestaan.

Aannemer en timmerman Theodorus Ligthart (Amsterdam 1852 - 1929) woonde op 1-hoog boven zijn werkplaats, met zijn vrouw en hun vier kinderen. Ligthart was enige tijd secretaris van aannemersvereniging Amstels Bouwkring. Het echtpaar verhuisde in 1922 naar een woning aan het Sarphatipark.

Na het vertrek van Ligthart liet toenmalig eigenaar A.G. Stuffers het resterende open deel van de tuin in 1925 overkappen, ten behoeve van de stalling van karren. Die stalling besloeg toen de gehele begane grond. Stuffers dreef hier sinds circa 1920 zijn Amsterdamsche IJshandel, die was overgekomen van de Plantage Muidergracht 105-107. Het bedrijf distribueerde het ijs dat geproduceerd werd door bierbrouwerij De Amstel. Het ijs werd vooral gebruikt door slagers en restaurants. Stuffers vertrok in 1932 naar Weesperzijde 55-58.

De begane grond werd daarna eerst gebruikt door een petroleumhandel en vervolgens door garagebedrijven, zeker tot in de jaren 1980. De ruimte heeft nu een opslagbestemming.

Zoals wel vaker in de Pijp werden ook hier kamers onderverhuurd. Zo kreeg in 1910 Leendert Gestel (Leo; 1881-1941) een kamer bij de familie Krustal op 80 1-hoog en woonde hij later, tot 1922, in een ruimte op de derde verdieping. Vermoedelijk huurde hij al sinds 1904 een atelier op zolder. Op de derde verdieping was een deur gemaakt die de nummers 80 en 82 verbond. Het geheel werd omschreven als "twee grote atelier-woningcomplexen, welke men langs een-en-dezelfde trap bereikte". Gestel wordt tegenwoordig gezien als een van de belangrijkste Nederlandse modernisten uit het begin van de twintigste eeuw. Zijn atelier werd bekend als de "Jan Steenzolder". Het was een trefpunt voor progressieve schilders en intellectuelen. In 1917 trok Gestels toekomstige vrouw Gerritje Overtoom (1892-1960) bij hem in.

Een van de eerste bewoners van de atelierzolder was de lithograaf Emile Moulin (1875-1938), die er volgens het bevolkingsregister woonde van 1898 tot 1904. Andere kunstenaars die er in de eerste 25 jaar van de 20ste eeuw hebben gewoond zijn John Rädecker (1885-1956), Gijs Jacobs van den Hof (1889-1965), Carel Harders (1887-?), Bon Ingen-Housz (1881-1953), George Hogerwaard (1878-1939), W.F.H. van Golberdinge (1877-1963), Jaap Weyand (1886-1960), Wilm Wouters (1887-1957), Germ de Jong (1886-1967), Herbert van der Poll (1877-1963), Jan Hendrik Persijn (1901-1980), Else Berg (1877-1942) en Mommie Schwarz (1876-1942). Ook de journalist Henri Wiessing (1878-1961) en zijn vriendin, de letterkundige Rosy de Sterke (1894-1971), woonden er enige tijd.

Oorspronkelijke huisnummers, tot de splitsing in juni 1892 van de Jan Steenstraat in een Eerste en een Tweede deel: 234 en 236.

Tweede Jan Steenstraat 80-82

Datering:

1888

Ontwerp:

Oosterink, D.

Bouwstijl:

Oorsponkelijke functie:

Woningen boven bedrijfsruimtes

Status:

Bronnen & links:

• SAA: archief bevolkingsregister, adresboeken
• IJs: Algemeen Handelsblad 23-8-1932, (Delpher) resolver.kb.nl/… ; dito 24-8-1932, (Delpher) resolver.kb.nl/…
• Omschrijving zolder: Op de hoogte nr 8 1932, p.240. (Delpher) resolver.kb.nl/…
• Zolderbewoners: Else Berg nl.wikipedia.org/…, Leo Gestel nl.wikipedia.org/…, W.F.H. van Golberdinge rkd.nl/…, Georges Hogerwaard rkd.nl/…, Bon Ingen-Housz nl.wikipedia.org/…, Gijs Jacobs van den Hof nl.wikipedia.org/…, Germ de Jong nl.wikipedia.org/…, Emile Moulin rkd.nl/…, Jan Hendrik Persijn rkd.nl/…, Herbert van der Poll www.biografischportaal.nl/…, John Rädecker nl.wikipedia.org/…, Mommie Schwarz nl.wikipedia.org/…, Jaap Weyand nl.wikipedia.org/…, Henri Wiessing socialhistory.org/…, Wilm Wouters rkd.nl/…

Laatste wijziging:

april 2026

• Revolutiebouw