Zeeburgerstraat 11-21

Rij huizen met oorspronkelijk vier winkels met woningen, drie benedenwoningen en 24 bovenwoningen. De benedenwoningen werden later ook winkels.

De bouwer en ontwerper Christiaan van Beemdelust (Zaandam 1839 - Amsterdam 1921) was een timmerman, makelaar en glashandelaar uit de Commelinstraat.

Eerste gebruikers van de winkels:

• Nummer 11: de koffie- en theewinkel van Hendrik van Laten.
• Nummer 13: vanaf 1912 verkocht Zweitse Landsheer er zilver en goud.
• Nummer 15: vanaf 1908 zat er de grutterij van Tonnis Rus. Later werd het een slagerij.
• Op nummer 17 kwam in 1916 ook een winkel, toen Margaretha Maria Aafje Langerveld er hoeden ging verkopen. Ze woonde er samen met een zus.
• Nummer 19: de sigarenwinkel van Sikke Sikkema, die er tot 1922 bleef. Er kwamen daarna nog enkele tabaksverkopers tot er in 1928 een winkel in huishoudelijke artikelen kwam.
• Nummer 21, op de hoek: de winkelruimte hier was aanvankelijk enkele jaren in gebruik als manufacturenzaak. In 1907 kwam er de tapperij van P.J. Ronk; het bleef een café tot de sloop.

De huizen werden in 1943 door de bezetter gevorderd. De bewoners vertrokken in december 1943 en januari 1944; kort daarna werden de huizen afgebroken. Dat gebeurde ook met de opslagloods die links van de huizen stond, en met alle bebouwing langs het Zeeburgerpad. De precieze reden daarvoor is ons niet bekend. Meestal had dergelijke sloop militair-tactische redenen, zoals het verkrijgen van een vrij schootsveld of om te voorkomen dat een oprukkende vijand zich achter bebouwing zou kunnen verschuilen.

Het gemeentebestuur greep na de oorlog de gelegenheid aan om de Zeeburgerstraat ten gunste van het verkeer te verbreden van 15 tot 24 meter (gemeten van gevel tot gevel). Het wilde een betere autoverbinding krijgen tussen Oost en de oostelijke eilanden. Dat voornemen werd in 1952 vastgelegd in een apart wederopbouwplan voor de Zeeburgerstraat. In die tijd werd ook de brug over de Singelgracht verbreed, ook voor het wegverkeer (1951). In het wederopbouwplan was aan de kant van molen De Gooyer en het badhuis nog wel een nieuwe rij winkel-woonhuizen voorzien. Die huizen mochten uit hooguit twee bouwlagen bestaan om de molen tot zijn recht te laten komen. Ze zijn er nooit gekomen.

De eigenaren van de afgebroken huizen kregen in 1953 een schadevergoeding van de rijksoverheid. Die werd gebruikt voor de bouw van acht eengezinswoningen "op een terrein nabij het Zuider Amstelkanaal"; vermoedelijk was dat in het uitbreidingsplan rond de verlengde Minervalaan. De eigenaren gingen daartoe in zee met de aannemers en projectontwikkelaars De Jong en Van der Meijden.

Adreswijziging 1909: Zeeburgerstraat 23 en 25 werden Funenkade 11 en 9.

Zeeburgerstraat 11-21, Funenkade 9-11

Datering:

1902

Ontwerp:

Beemdelust, C. van

Bouwstijl:

Oorsponkelijke functie:

Woningen en winkels

Status:

Gesloopt, 1944.

Bronnen & links:

• Wederopbouwplan Zeeburgerstraat 1952. archief.amsterdam/…
• Vergoeding oorlogsschade: SAA, archief gesloopte percelen BWT, archief.amsterdam/…

Laatste wijziging:

augustus 2026