Achtergracht 17-19

Een zoekopdracht met meerdere woorden vindt items waarin alle of minstens één van de woorden voorkomen.
Voorbeeld: sanders berlage vindt items met de woorden sanders en/of berlage.
Gebruik + of - vóór je zoektermen om je zoekopdracht te verfijnen.
Voorbeeld: cuypers +sanders -berlage vindt items mét sanders, zonder berlage en misschien met cuypers.
Plaats je zoekopdracht tussen dubbele aanhalingstekens " om te zoeken naar precies die opdracht.
Voorbeeld: "blok met winkelpanden".
Je kunt een wildcard (*) gebruiken.
Voorbeeld: fiets* vindt items met het woord fiets, maar ook items met fietsen, fietsers, et cetera.

Dubbelpand met erkers. Het loopt door tot aan de Utrechtsedwarsstraat en werd gebouwd voor het sponzen- en zeemleerbedrijf van Hartog Speijer (Amsterdam 1864 - 1922). Het gezin Speijer woonde boven de zaak. In de aanbesteding werd het project omschreven als "een wasscherij voor sponzen, magazijn, kantoor en woning".

Het tegelwerk aan de pui is gemaakt door plateelbakkerij De Distel. Oorspronkelijk stond er "Sponzen – H. Speijer – Zeemleder" op de tegels onder het balkon; de tekst is helaas verwijderd.

Architect Harry Elte werkte hier samen met Gerard Mastenbroek. De twee hadden tussen 1915 en 1920 een gezamenlijk bureau.

Een dochter uit het gezin Speijer, Lies, werd in 1924 Eltes tweede echtgenoot.

De firma Speijer importeerde sponzen, destijds nog een natuurproduct, en zeemleer, om het door te verkopen aan de detailhandel. Na het overlijden van Hartog Speijer in 1922 bleef het bedrijf hier bestaan, vermoedelijk tot in de jaren 1930; in het adresboek van 1939-1940 werd de sponzenimporteur nog altijd vermeld op dit adres.

Vanaf 1932 (na het overleden van Speijers weduwe in 1931) was hier ook de Nederlandsche Bioscoopbond gevestigd, een bond van bioscoopeigenaren en filmverhuurders. Van hieruit werd ook een nevenactiviteit van de bond georganiseerd: het Bio-Vacantieoord. Kinderen uit arme gezinnen konden op kosten van de bond enkele weken naar een vakantieoord buiten de stad. Daarvoor werd in bioscopen gecollecteerd.

De bond werd tijdens de oorlog uitgeschakeld door het Filmgilde, een onderdeel van de Kultuurkamer. In mei 1945 kwam hier fotopersbureau Anefo. De fotografen verhuisden in 1954 naar Kerkstraat 310-314.

Van 1968 tot zeker 1973 zat hier Suctor Cash + Carry, een warenhuis voor huishoudelijke apparatuur van wasmachines tot stereotorens. Daarna was dit enige tijd het onderkomen van de Divine Light Mission, een sekte rond een Indiase tiener-goeroe. Nog in de jaren 1970 kwam er de stichting Oost West Centrum van Adelbert Nelissen. Het centrum bepleitte een macrobiotisch dieet en stelde dat daarmee polio te voorkomen en genezen was. Het liet het pand in 1984 verbouwen tot sportzaal, cursusruimte, restaurant, drukkerij en drie bijbehorende woningen. Het restaurant heette De Oase, het centrum noemde zich na de verbouwing het Kushi-instituut.

Al in 1987 was Kushi verdwenen en kwam hier STEIM, de Studio voor Electro-Instrumentale Muziek (opgericht 1970 door o.a. de componisten Misha Mengelberg en Louis Andriessen). Op de begane grond waren enkele studio's, werkplaatsen, componistenateliers en een concertzaal (ingang Utrechtsedwarsstraat). In het pand was ook woonruimte voor een 'artist in residence'. STEIM vertrok eind 2016 naar broedplaats Lely. Daar hield de organisatie in 2020 op te bestaan.

Het pand op de Achtergracht wordt sinds 2017 gebruikt als kantoorruimte onder de naam The Wheelhouse, "a curated workspace for independent minds".

Achtergracht 17-19, Utrechtsedwarsstraat 134-136