Direct naar de inhoud
  • 1850-1940
  • Wederopbouw
  • Na '65
  • Complexen
  • Personen & organisaties
  • Thema's
  • Bouwstijlen
  • Zoeken
  • - - - - - - -
  • Monumenten
  • - - - - - - -
  • Quizzen
  • - - - - - - -
  • Over, bronnen, copyright etc.
  • Doneren
  • Privacyverklaring
  • start
  • Amsterdam op de kaart

  • zoeken
  • filters
  • tips
  • Kaartlagen

    Basis

    Historische kaarten

    Kaarten

    Uitbreidingplannen

    Afbeelding uit: september 2021.
    Afbeelding uit: januari 2007.
    Afbeelding uit: september 2021. Westelijke zijgevel.
    Afbeelding uit: juli 1973. Achterzijde. Het huis links is de pastorie.
    Afbeelding uit: juli 1973. De laatste mis in de kerk, 22 juli 1973, geleid door pastoor Van Dijk (rechts op de foto).
    Afbeelding uit: augustus 2020.
    Afbeelding uit: september 2021. Zijdeur.
    Afbeelding uit: september 2021.
    Afbeelding uit: september 2021. Gebrandschilderd raam, met het onderwerp priesterschap.
    Afbeelding uit: september 2021. Gebrandschilderd raam, met als oorspronkelijk onderwerp het oliesel (sacrament voor de stervenden).
    Afbeelding uit: september 2021. Gebrandschilderd raam over het Vormsel, een van de sacramenten in het katholicisme.

    De rooms-katholieke Sint-Gertrudiskerk van het voormalige dorp Ruigoord, met ernaast op nummer 76 de pastorie. Sinds 1973 is de ruimte in gebruik bij kunstenaars.

    Ruigoord was oorspronkelijk een eiland in het IJ. Na de inpoldering in 1873 ontstond er een dorpje waar vooral polderarbeiders woonden. In de polder, de Houtrakpolder, werd een houten schuur als hulpkerk gebruikt. In 1893 stelde de bisschop van Haarlem een nieuwe parochie in voor de polder en voor Halfweg: de parochie van de H. Gertrudis. J.F. Graaf werd de eerste pastoor. Hij was eerder kapelaan geweest in Gouda. Hier gaf hij meteen de aanzet tot de bouw van een nieuwe kerk in Halfweg, langs de trekvaart. Die al in 1925 afgebroken kerk werd gebouwd naar ontwerp van de bouwkundige C.P.W. Dessing (1844-1913) uit Gouda. Ter vervanging van de houten hulpkerk kreeg ook Ruigoord een nieuwe kerk. In juni 1894 werd daar de eerste steen voor gelegd. Ook deze kerk werd door Dessing ontworpen. In december 1894 werd het gebouw in gebruik genomen.

    In de gevels zitten nog gebrandschilderde ramen gewijd aan de sacramenten van de katholieke kerk, zoals priesterschap en vormsel.

    Amsterdam liet in 1964 het oog vallen op de polder: de gemeente wilde er de Afrikahaven aanleggen. De gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, waar Ruigoord toen nog toe behoorde, ging akkoord. Door verzet van de toenmalige pastoor en van kunstenaars werd sloop van het dorp in 1973 voorkomen.

    Ruigoord werd in 1997 deel van de gemeente Amsterdam. Die besloot het dorp alsnog te ontruimen. Ook nu was er protest, en kon het dorp, althans dat wat er van over was, behouden blijven. Er mocht alleen niet meer gewoond worden.

    Architect Dessing ontwierp in Amsterdam ook de in 1989 gesloopte Vincentiuskerk (gereed 1901) aan de Jacob van Lennepkade.

      Sint-Gertrudiskerk, Ruigoord 78

      Buurt:
      Havens-West, Westpoort
      Datering:
      1894
      Ontwerp:
      Dessing, C.P.W.
      Bouwstijl:
      Neogotiek
      Oorspronkelijke functie:
      Kerk
      Status:
      Bronnen & links:
      Laatste wijziging:
      november 2026