Direct naar de inhoud
  • 1850-1940
  • Wederopbouw
  • Na '65
  • Complexen
  • Personen & organisaties
  • Thema's
  • Bouwstijlen
  • Zoeken
  • - - - - - - -
  • Monumenten
  • - - - - - - -
  • Quizzen
  • - - - - - - -
  • Over, bronnen, copyright etc.
  • Doneren
  • Privacyverklaring
  • start
  • Amsterdam op de kaart

  • zoeken
  • filters
  • tips
  • Kaartlagen

    Basis

    Historische kaarten

    Kaarten

    Uitbreidingplannen

    Afbeelding uit: maart 2026.
    Afbeelding uit: oktober 2024.
    Afbeelding uit: circa 1973. Op het dak staat "Instituut voor Grafische Techniek T.N.O."
Bron afbeelding: Stadsarchief.
    Afbeelding uit: oktober 2024.
    Afbeelding uit: oktober 2024.

    De twee linker derde delen van dit gebouw aan het Oosterspoorplein (om onbekende redenen heet het hier Ter Gouwstraat) werden in 1951 gebouwd voor het Instituut voor Grafische Techniek van TNO. In het pand was plek voor een proefdrukkerij, een instrumentmakerij, een chemisch en een natuurkundig laboratorium, een bibliotheek en de administratie.

    Het pand werd in juni 1951 geopend door minister A.H.M. Albregts. Hij was een minister zonder portefeuille, speciaal belast met "de opvoering van de productie" - een van de strevens van de wederopbouw.

    Het grafisch instituut was in 1939 ingesteld met als doel de bevordering van de technische ontwikkeling van de grafische industrie. Het deed dat door toegepast wetenschappelijk onderzoek uit te voeren. Het kwam over van Plantage Muidergracht 24.

    Moederorganisatie TNO zelf was voortgekomen uit een wetenschappelijke commissie die tijdens de Eerste Wereldoorlog door de regering was ingesteld voor advies en onderzoek "in het belang van volkswelvaart en weerbaarheid". In 1932 werd dat de Centrale Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek, kortweg TNO.

    Collega-architect H. Knijtijzer was enthousiast over het ontwerp van Ulrich en Kamphuis:

    Het werk verraadt aanstonds een vaardige hand en een klare geest. De gevels zijn voornaam en de openheid — die zich hier nu eens niet nadrukkelijk opdringt — spreekt een duidelijke taal t.a.v. de bestemming. In de voorgevel is een interessante compositie verkregen door de ingangspartij niet precies in het midden te plaatsen, maar de 3 en 5 traveeën, die aan weerskanten zijn gemaakt, verlevendigen het uiterlijk.

    In 1961 werd het rechter deel toegevoegd. Daar kwam de Hogere Grafische Opleiding, een eenjarige cursus voor staffuncties, gericht op afgestudeerde hts'ers.

    Vanaf 1970 huisvestte het gebouw ook het Grafisch Economisch Adviescentrum (GEA), dat onder meer bemiddelde tussen werkgevers en werkzoekende staffunctionarissen.

    Het TNO-instituut vertrok rond 1985. Er kwam een computer- en elektronicabedrijf, Betronic. Het GEA bleef hier tot in de jaren 1990.

    Vanaf 2004 tot 2021 was het pand in gebruik bij het Mirror Centre, "een centrum voor bevordering van balans tussen lichaam en geest", opgericht door Bert Huiberts. Men kon er terecht voor onder meer cursussen dans en yoga.

    Anno 2024 is de gemeente eigenaar van het pand en voornemens het te verbouwen tot een opvangplek voor mensen met verslavingsproblemen of ernstige psychische klachten.

      Ter Gouwstraat 1-5

      Buurt:
      Dapperbuurt, Oost
      Datering:
      1951 / 1961
      Ontwerp:
      Ulrich, W.A. & B.J.F. Kamphuis
      Bouwstijl:
      Oorspronkelijke functie:
      Instituut
      Status:
      Bronnen & links:
      Laatste wijziging:
      juli 2026

      Er zijn 4 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.

      Toon afbeeldingen Stadsarchief (4)