Direct naar de inhoud
  • 1850-1940
  • Wederopbouw
  • Na '65
  • Complexen
  • Personen & organisaties
  • Thema's
  • Bouwstijlen
  • Zoeken
  • - - - - - - -
  • Monumenten
  • - - - - - - -
  • Quizzen
  • - - - - - - -
  • Over, bronnen, copyright etc.
  • Doneren
  • Privacyverklaring
  • start
  • Amsterdam op de kaart

  • zoeken
  • filters
  • tips
  • Kaartlagen

    Basis

    Historische kaarten

    Kaarten

    Uitbreidingplannen

    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: circa 1930.
    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: januari 2012. Gevel aan de oostzijde.
    Afbeelding uit: januari 2012.
    Afbeelding uit: december 2021. Zuid- en oostgevels.
    Afbeelding uit: januari 2012. Gevel oostzijde.
    Afbeelding uit: mei 2012.
    Afbeelding uit: juli 1983. De gevel aan het water van het Entrepotdok. Inmiddels geheel verbouwd.
    Afbeelding uit: augustus 2014. Entrepotdok. Een deel van de muur van de kolenopslag is behouden en verwerkt in het appartementencomplex.
    Afbeelding uit: 1913.

    Dit was het machinegebouw van de eerste gemeentelijke (kolengestookte) elektriciteitscentrale. Het maakte deel uit van een energiecomplex tussen Hoogte Kadijk en Entrepotdok. Tot het complex behoorden ook een ketelhuis en een kolenopslag. Het oudste, oostelijke deel van het machinegebouw was in 1903 gereed; in 1908 volgde het vrijwel identieke westelijke deel.

    In 1900 had de gemeenteraad besloten tot de oprichting van deze gemeentelijke centrale. Men wilde de tram en de kranen van het havenbedrijf elektrificeren, en tegelijk stroom leveren aan andere bedrijven en particulieren. Daarom wekte de centrale niet alleen wisselstroom op voor kleinverbruikers, maar ook gelijkstroom voor de tram en de haven.

    De stroomproductie in de 'Centrale Oost' werd vanaf 1946 afgebouwd. Het deel van het complex aan de kant van het Entrepotdok is in 1955 grotendeels gesloopt en later vervangen door wooncomplex Aquartis (ontwerp Liesbeth van der Pol, 2001); alleen de steunmuur van de kolenopslag is nog terug te zien.

    In het westelijke deel van het machinegebouw was tussen 1999 en 2007 techniekmuseum Energetica gevestigd. Het oostelijke deel is nog altijd in gebruik voor de elektriciteitsvoorziening van de binnenstad: het is een hoogspanningsstation van Tennet.

    In 2026 begon een tienjarig project om het station te vernieuwen, binnen het bestaande gebouw. "Voor de benodigde bouwwerkzaamheden aan de Hoogte Kadijk 400 werkt TenneT samen met specialisten van de gemeente om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk historische elementen behouden blijven.", meldt de website van Tennet. Het naastgelegen onderstation Geschutswerf zal worden afgebroken en vervangen door een nieuw station op de locatie Hoogte Kadijk 401, tegenover het machinegebouw.

      Hoogte Kadijk 400

      Buurt:
      Oostelijke Eilanden/Kadijken, Centrum
      Datering:
      1901 en later
      Ontwerp:
      Publieke Werken
      Bouwstijl:
      Eclecticisme
      Oorspronkelijke functie:
      Elektriciteitscentrale
      Status:
      Rijksmonument (518508)
      Bronnen & links:
      Laatste wijziging:
      oktober 2026

      Er zijn 17 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.

      Toon afbeeldingen Stadsarchief (17)