• 1850-1940
  • Wederopbouw
  • Na '65
  • Complexen
  • Personen & organisaties
  • Thema's
  • Bouwstijlen
  • Zoeken
  • - - - - - - -
  • Over, bronnen, copyright etc.
  • Privacyverklaring
  • start
  • Theosofische tempel, Tolstraat 160

    Afbeelding uit: februari 2012.
    Afbeelding uit: februari 2012.
    Afbeelding uit: oktober 1976. Als bioscoop CinéTol.
    Afbeelding uit: januari 1977. Een van de zijgevels, met raampartij.
    Afbeelding uit: september 2015. Achter-/zijgevel.
    Afbeelding uit: september 2015. Interieur, de hoek waar de zijgevels samenkomen.
    Afbeelding uit: september 2015. Interieur, westelijke zijgevel. (de kromming is te wijten aan lensvervorming, sorry)
    Afbeelding uit: februari 1997. Interieur van de bibliotheek, met het balkon.
Bron afbeelding: SAA, bestand 010122033528.
    Afbeelding uit: 1925. Plattegronden van de zaal (links) en de galerij. In het midden een situatieschetsje waarop rechts al het kantoorgebouw annex bibliotheek is getekend. Links van de tempel stond een houten noodgebouw.

    Voormalig vergadergebouw van de Esoterische School, een afdeling van de Theosofische Vereniging. Opdrachtgever was de P.C. Meulemanstichting.

    Het is een van de eerste voorbeelden in Amsterdam van de functionalistische bouwstijl Nieuwe Zakelijkheid, gebouwd in een tijd waarin de Amsterdamse School nog dominant was.

    Het functionalisme was een van de drie hoofdstromingen in de vooroorlogse architectuur, naast de Amsterdamse School en De Stijl. Die laatste heeft in Amsterdam nauwelijks voet aan de grond gekregen.

    De architecten Brinkman & Van der Vlugt zijn vooral bekend van de Van Nellefabriek in Rotterdam (gebouwd 1925-1931).

    Het gebouw heeft een ronde voorgevel. De zijgevels komen in een punt bijeen, zodat het gebouw de plattegrond van een kwart taartpunt heeft, een cirkelsector. In de zaal met plek voor circa 750 man ging daardoor alle aandacht naar het podium in de punt. In de zijgevels zitten grote ramen.

    Het werd vanaf 1942 vooral gebruikt als bioscoop, onder de namen Thalia, Cultura en Cinétol. De verbouwing tot bioscoop werd uitgevoerd onder leiding van A.J. Westerman.

    Het gebouw herbergde van begin 1980 tot eind 1982 een Marokkaanse moskee. Die kwam over uit de Van Ostadestraat en vertrok naar de Weesperzijde. Vanaf 1985 zat er een filiaal van de openbare bibliotheek. Dat verhuisde in 2018 naar een nieuw gebouw achter het pand van diamantslijperij Asscher. Hier kwam toen een 'broedplaats' met ateliers onder de naam Tempel Amsterdam.

      Theosofische tempel. Tolstraat 160

      Datering:
      1927
      Ontwerp:
      Brinkman, J.A. & L.C. van der Vlugt
      Bouwstijl:
      Nieuwe Zakelijkheid
      Oorsponkelijke functie:
      Vergaderzaal
      Status:
      Rijksmonument (5737)
      Bronnen & links:
      Laatste wijziging:
      november 2021

      Er zijn 27 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.

      Toon afbeeldingen Stadsarchief (27)

      Zoeken